Michiel maakt samen met vriend Niels de fotografiepodcast 30 Minuten Sluitertijd. Hij schreef het boek Straatfotobijbel voor Photofacts en geeft workshops en lezingen over straatfotografie. Hij werkt momenteel aan zijn tweede boek. Volg hem op Instagram: @michielheijmans.
“Trek in ieder geval niet iets aan met een heel druk motief.” Ik hoor het mezelf zeggen in het voorbereidende gesprek en denk aan mijn laatste fotoshoot. Als je een heel druk motief in je kleding hebt, dan doet dat niet heel veel voor je figuur, houding of uitstraling. In een zakelijk portret zoek je naar rust, naar een focus op de ogen. De rest mag niet te veel afleiden.
Regelmatig verbaas ik me over de afwachtende houding van de geportretteerden tijdens een zakelijke shoot. “Hoe moet ik gaan staan, jij bent de fotograaf?” of “Waar kunnen we het beste foto’s nemen? Jij bent de fotograaf.” Er is een heel boek vol te schrijven met dit soort uitspraken. Soms lonkt landschapsfotografie, maar eerlijk gezegd hou ik toch meer van mensen. Ik begin dan ook direct met speuren, als ik een ruimte binnenkom. Waar is het mooiste of meest constante licht, en kan ik mijn flitser in de hoogte opstellen? Is er ruimte voor een reflectiescherm, of is de muur afdoende? Portretten op locatie. Eigenlijk word ik er altijd wel enthousiast van!
Recentelijk mocht ik een gedreven team fotograferen dat een “normale” foto wilde en een lekker losse foto, voor “als je met je muis over de foto gaat” op de website. Toch is dat altijd wel een extra feestje. “Doe maar net of je in de deuropening staat, dat is ongeveer de bewegingsruimte die je hebt. Steek je je handen te ver uit, dan worden ze van de foto afgesneden.” Ze doen het, want jij bent de fotograaf.
Ook fotografen maken fouten. Mijn valkuil in dit soort situaties? Camera-instellingen. Ik schiet het liefst zo consistent mogelijk tijdens zo’n shoot, maar vergeet in het zoeken naar locatie en houdingen zo nu en dan een constante witbalans (omdat die bij de vorige klus op automatisch stond), of een elektronische (stille) sluiter op mijn Fujifilm X-T5, waardoor mijn flitser niet afgaat. Natuurlijk kom je daar na twee portretten vanzelf achter.
Als ik één portret maak, komt het goed. Dan heb je de tijd, ook voor verkeerde instellingen, of om iets opnieuw te doen. Bij 20 of meer portretten, zeker na een drukke dag de dag voor de shoot, is het soms even zweten, je rust pakken en aanpassen wat nodig is. En het loopt vrijwel altijd wel los. Meestal zonder dat de geportretteerden er last van hebben. Nee, tot nu toe zonder dat ze er last van hebben.
Jij bent de fotograaf, dus jij weet alles en er gaat eigenlijk nooit wat verkeerd, toch? Ik herinner me een shoot enkele jaren geleden met een camera die ik die ochtend ook voor straatfotografie had gebruikt. Alles in JPG geschoten. Alles opnieuw schieten is geen optie en je weet dat die RAW-bestanden beter zijn. Ik hoor mezelf aan de klant vragen: “Het was toch alleen voor op de website?” en mezelf opgelucht ademhalen na zijn bevestiging. Niemand heeft last gehad van mijn fout, en de volgende shoot was foutloos. Nog steeds portretteer ik met plezier regelmatig nieuwe medewerkers bij dat bedrijf.
Flitser(s), gaffer tape op de grond, de juiste backdrop en een reflectiescherm. Een gecontroleerde omgeving. Als straatfotograaf vind ik het heerlijk om zo nu en dan wél van tevoren dingen te regisseren. Straatfotografie is in die zin veel minder vergevingsgezind. Als je mist, is het moment voorbij. Staat je sluitertijd te langzaam, heb je dikke pech. De reden dat veel straatfotografen kiezen voor diafragmavoorkeur, of sluitertijdvoorkeur. Auto ISO, voor de zekerheid. Niets aan het toeval overlaten als je het toeval wil vastleggen!
Natuurlijk moet je helemaal zelf weten hoe je fotografeert, ongeacht wat voor fotogenre jouw passie is. Natuurlijk moet je fouten maken om sneller in te kunnen spelen op het onverwachte tijdens een shoot. Camera-instellingen, licht of locatie. En natuurlijk moet je er alles aan doen om uiteindelijk de juiste foto te maken. Logisch, want jij bent de fotograaf!
Lees hier meer van Michiel Heijmans:
Naast het GAS zit de REM
De Clearasil van de fotografie
Het belichtingsvierkant
Het nut van fotografieworkshops
Geld uitgeven
Herenigd met een oude vriend
Te veel inspiratie? Onmogelijk!
Ethiek in straatfotografie
Verhalen vertellen
Het gevecht dat straatfotografie heet
Vertragen
Plakband op een ballon
Altijd AAN
