Michiel Heijmans: Het belichtingsvierkant

Michiel Heijmans schreef het boek Straatfotobijbel voor Photofacts. Hij is behind-the-scenes- (BTS-) en bedrijfsfotograaf en geeft workshops straatfotografie.

0
Michiel Heijmans
© Michiel Heijmans

De basis van de fotografie: de belichtingsdriehoek van ISO, sluitertijd en diafragma. Die verdelen de taart die ‘de juiste belichting’ heet. Tenminste, zo is mij dat geleerd door mijn juf op de Fotovakschool. Als je minder licht doorlaat door een korte sluitertijd, moet dat ergens gecompenseerd worden. Dan moet je of je diafragma bijstellen of je ISO-waarde verhogen. Elke verschuiving heeft zijn voordelen en nadelen. Afhankelijk van de situatie waarin je de foto wilt nemen, kies je de juiste waarden. Verwoede pogingen heb ik gedaan, echt. Camera uiteraard op de M-stand en draaien aan de knoppen. Het zijn net drie maatbekers met water. Iets meer water uit de ene beker, iets meer in de andere. De totale hoeveelheid blijft hetzelfde, maar in andere verhoudingen. En toch was ik niet tevreden.

Die belichtingsdriehoek. Samen met andere fotografen werk ik mee aan een fotografieprogramma voor Omroep Gelderland (Focus op Gelderland) en deze belichtingsdriehoek werd in de loop van het programma achter de schermen onbedoeld een soort running gag. Je kunt die belichtingsdriehoek namelijk heel makkelijk overdenken. Als je er te veel waarde aan hecht en honderd procent vertrouwtop de belichtingsmeter van je camera, krijg je mooi belichte, maar wellicht ook hele saaie foto’s.

Creativiteit zit aan het eind van je comfortzone. Je moet die belichtingsdriehoek onderzoeken. Je moet hem je eigen maken. Ik hou niet van het woord ‘moeten’, maar hier moet ik het gebruiken. Zonder een gedegen kennis van ISO, diafragma en sluitertijd is het onmogelijk om boven het maaiveld uit te stijgen. En zodra je hem helemaal kent, zou ik hem zo snel mogelijk loslaten. En loslaten is hier een bewust gekozen, veel te groot woord. In onze tijd hebben we namelijk allemaal zo’n schermpje op onze camera, en dat laat eigenlijk best goed zien wat voor foto we aan het maken zijn. Vind je die foto goed belicht, dan druk je af. Vind je hem te licht of juist te donker, grijp je in gedachten terug naar de belichtingsdriehoek en draai je aan het knopje dat je wilt bijstellen, en druk je nog een keer af.

Het is helemaal geen driehoek. Het is een belichtingsvierkant. Als je alles in ogenschouw neemt, dan kan die camera nog zoveel willen, maar jij maakt die foto. Jij wilt een bepaalde belichting. Jouw creativiteit. Drie kanten is veel te beperkt – vind ik van mijn kant. Zonder jouw personal touch maakt je camera bij een perfecte balans in de belichtingsdriehoek een goed belichte foto. Niet meer dan dat. Maar jij maakt de foto. Jij bepaalt de hoeveelheid licht. Pas als je de vierde – jouw – kant in ogenschouw neemt, is de cirkel rond.

Veel plezier met fotograferen.

Instagram: @michielheijmans

Deze column komt uit Focus mei 2023.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Geef je reactie!
Schrijf hier je naam