Mounir Raji: op zoek naar het verhaal

0
Mounir Raji
Uit Dreamland © Mounir Raji

Het gaat goed met Mounir Raji. Hij heeft grote namen als opdrachtgevers en zijn boek Dreamland, dat afgelopen januari in eigen beheer verscheen, is al zo goed als uitverkocht. Tot en met 14 januari 2024 exposeert hij met Perfect Day in het Rijksmuseum, Amsterdam.

Mounir Raji (1982) keek in zijn jeugd het hele jaar uit naar de zomervakantie in Marokko. Daar vond hij wat hij in Nederland miste, ontmoette hij mensen die op hem leken, ontdekte hij plekken zonder toeristen. Dreamland gaat over het gevoel van warmte en veiligheid dat je hebt als je samen bent met familie, het uitgelaten gevoel om eindeloos buiten te kunnen spelen, de sensaties van kleuren en landschappen en de felle zon op je gezicht. Maar het gaat ook over het gras dat altijd groener is aan de overkant, want net als Nederland is Marokko geen droomland. Mounir heeft zo’n 5 jaar aan de serie gewerkt. “In januari 2024 exposeer ik met Dreamland bij de Zaanse Connectie, een terugkerende expositie in Zaandam waarin Zaanse kunstenaars een podium krijgen. En hopelijk volgend jaar ook bij BredaPhoto, daarover zijn we in gesprek.”

Mounir Raji

Van 29 september tot en met 10 oktober exposeerde Mounir met zijn serie Yallah (2020) bij Big Art in Amsterdam. Yallah was ook te zien bij FotoFestival Naarden 2021. Deze serie richt zich op het fascinerende vervoer per motorfiets door Marrakesh en werd door Mounir gefotografeerd vanaf het dak van zijn ouders. In eerste instantie waren deze foto’s ook onderdeel van Dreamland, maar hij besloot ze uiteindelijk als losse serie te presenteren.

Mounir Raji
Uit Dreamland © Mounir Raji
Uit Dreamland © Mounir Raji

Tijdens het laatste jaar van zijn economische studie begon Mounir Raji de deeltijdopleiding, van een dag in de week, bij de FOTOfactory. Ook liep hij een maand vrijwillig stage bij de Rotterdamse fotograaf Ruud Baan, die veel commercieel werk doet voor grote merken. Daarna wist hij dat hij met fotografie verder wilde gaan. Na het afronden van zijn studie in 2008 kon hij bij Baan als assistent aan de slag. Dit deed hij 5 jaar lang en tussendoor maakte hij ook eigen werk. “In de laatste 2 jaar ben ik ook andere fotografen gaan assisteren, waaronder fotografen van House of Orange. Monique van Hooff heeft mij daar vervolgens in 2013 als fotograaf aangenomen. Toen voelde ik me pas écht fotograaf. Monique is op een gegeven moment haar eigen agentschap VISIONARY Agency gestart en ik ben meeverhuisd.

Mounir Raji
Uit Dreamland © Mounir Raji

Ik probeer wel steeds meer mijn eigen verhalen te vertellen, dat vind ik erg belangrijk. Vanuit je vrije werk word je gezien en komen commerciële klanten bij jou uit. Met Dreamland heb ik een duidelijke signatuur kunnen laten zien. Mijn commerciële werk is een mix van portret, sport, fashion en human interest. Het gaat heel goed en heb klanten als Nike, G-Star, Adidas, Elle Magazine. Nu zou ik heel graag een klus voor een mooi merk in Parijs willen doen.”

Mounir Raji
Uit Dreamland © Mounir Raji
Uit Dreamland © Mounir Raji

Het Rijksmuseum vraagt sinds 1975 jaarlijks aan een Nederlandse fotograaf een actueel maatschappelijk onderwerp te onderzoeken en vast te leggen. Vanaf 1997 gebeurt dat onder de naam Document Nederland. Deze collectie vormt een indrukwekkende beeldgeschiedenis van Nederland van de late 20ste eeuw tot nu. Dit jaar kreeg Mounir Raji de opdracht om het thema ‘toerisme’ te verkennen. De toeristische sector is na een paar moeilijke jaren door corona weer volop in beweging en toeristen zijn massaal op zoek naar unieke ervaringen. “Het is heel bijzonder dat ik hiervoor gevraagd ben. Er kwam ineens een mail van Document Nederland, wat ik nog niet kende. Toen ik keek naar de geschiedenis, dacht ik: zo, dat is nogal wat! Ik was uitgenodigd voor een gesprek en dacht dat ik een pitch zou moeten doen, maar toen bleek dat ik al was geselecteerd. Het thema toerisme stond al vast. Document Nederland is semi-vrij werk. Het is in opdracht, maar wel met je eigen invulling, wat heel leuk is.

Mounir Raji
Uit perfect Day © Mounir Raji

Dus dacht ik: oké, toerisme, hoe ga ik dat doen? Het moet over Nederland gaan, maar dat is heel ruim te interpreteren. Ik wilde eerst drie verschillende vormen van toerisme doen, maar dat werd te ingewikkeld en ook qua tijd was het niet realistisch. Voor mij was het echt een zoektocht om het verhaal te vertellen. Ik was al op zoek naar een plek die als hoofdrol zou fungeren, en toen ik las over een nieuw cruiseschip dat werd gebouwd, moest ik denken aan de periode tijdens de coronapandemie. De cruiseschepen mochten nergens aanmeren en de mensen zaten vast. Bovendien speelt klimaat natuurlijk ook een rol en stelde ik mezelf de vraag: kun je in deze tijd nog op cruise gaan? Ik vond het interessant om hier meer over te weten te komen en ben toen op een cruiseschip naar Curaçao en Aruba geweest.”

Mounir Raji
Uit perfect Day © Mounir Raji

Voor Mounir was het een nieuwe wereld om te ontdekken. Het beeld van oudere rijke mensen bleek niet helemaal te kloppen. “Die waren er ook, maar het zijn ook gezinnen en jonge stellen. Daar was ik best verrast door. Mensen doen alles om een ideale vakantie te hebben. Ze zijn eigenlijk elke dag op zoek naar de perfecte dag, elke dag opnieuw. Vaak heb je maar zo’n twee weken vakantie in een jaar. Daar moet het dan wel in gebeuren, en zo’n cruiseschip is daar helemaal op ingericht. Er is voor iedereen wat wils. Mensen weten dat als ze een cruise boeken, ze een goede tijd zullen hebben.

Ik snap nu beter dat mensen hiervoor kiezen. Het is letterlijk ‘even weg’. Je zit meerdere dagen in een soort bubbel met dezelfde mensen om je heen. Je hoeft er nergens over na te denken. Ook niet over het milieu. Dat is iets wat ik ook mee wilde nemen in het verhaal. Een cruiseschip is enorm vervuilend. Maar je kunt de cruiseschepen niet zomaar verbieden, er zijn ook veel mensen afhankelijk van. Het is een heel ingewikkeld onderwerp en dat vond ik interessant. Het bleek alleen lastig om die vervuiling vast te leggen, want je ziet het niet, af en toe een rookwolk uit de schoorsteen. Dan kom je jezelf best wel tegen op zo’n boot. Je gaat toch met een bepaald idee erheen. Ik laat het nu vooral zien als horizonvervuiling. Dat je op een gegeven moment dat schip overal tegenkomt en zo’n dorpje of stadje letterlijk overspoeld wordt met toeristen. In het hoogseizoen komen op Curaçao en Aruba aan de lopende band cruiseschepen aan. Dat zijn toch al gauw zo’n twaalfduizend mensen die op een dag even de stad in komen. Dat is goed voor de mensen die ervan leven. Maar voor de bewoners is het erg veel en dat geldt eigenlijk voor alle plekken waar veel toerisme is. Terwijl we allemaal toeristen zijn en een keer weg willen.”

Uit perfect Day © Mounir Raji

Perfect Day bestaat uit zo’n vijftig foto’s. Het gaat onder meer over de mensen op het schip, de activiteiten, de horizonvervuiling en er is een stukje commercie. Ook is er een serie over de blauwe handdoek. “Wanneer mensen het schip verlaten voor een dagtrip krijgen ze allemaal een blauwe handdoek mee. Voor mij is dat een teken van veiligheid. Overal waar je loopt, zie je mensen met blauwe handdoeken en weet je van: ‘oh ja, die hoort er ook bij.’ Met dit gedeelte ben ik heel blij. Een ander deel is personeel, ook een wereld op zich. Op dat schip zaten iets van drieduizend mensen, waarvan meer dan een derde personeel was. Die zijn soort van onzichtbaar. De toeristen komen meestal maar met een paar personeelsleden in aanraking.”

Mounir Raji
Uit perfect Day © Mounir Raji

Het werk van Mounir kenmerkt zich door een warme en rustige uitstraling. “Het is deels gevoel”, zegt hij, “maar ook veel kijken.” Als voorbeeld noemt hij het boekje Colors van Saul Leiter, waar hij veel inspiratie uit heeft gehaald. “De kleuren die hij gebruikt en de manier hoe het afgedrukt is, vind ik prachtig. Dat ga je dan ook een keer proberen. De bewerking is belangrijk, maar de basis moet goed zijn. Ik ben altijd op zoek naar het perfecte technische beeld. En dan kun je het eventueel iets vlakker maken, maar het is niet zo dat ik alle kleuren helemaal omzet. Je ontwikkelt je smaak en daarin probeer je een bepaald gevoel te creëren. Dat heb ik nu ook weer geprobeerd. En dat doe je ook weer bij het selectieproces, waardoor je bepaalde beelden wel of niet kiest. In een ideale wereld was ik nog een keer op cruise geweest, alleen moet je realistisch zijn. Je bent beperkt in tijd en daardoor kun je niet altijd de diepte bereiken die je in je vrije werk wel bereikt. Het was een moeilijke opdracht en ik ben blij met het eindresultaat. Het is spannend, ik ben benieuwd hoe het zal worden ontvangen.”

Mounir Raji foto: © Bastiaan Woudt

mounirraji.com

Mounir Raji – Perfect Day
t/m 14 jan 2024
Rijksmuseum, Museumstraat 1, Amsterdam

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Geef je reactie!
Schrijf hier je naam