Het Stedelijk Museum presenteert Erwin Olaf – Freedom, het eerste museale overzicht na zijn plotselinge overlijden twee jaar geleden. Een mooi eerbetoon aan deze veelzijdige en gelaagde kunstenaar. Naast iconische kunstwerken en series zal er ook minder bekend werk te zien zijn, waaronder video’s en sculpturen, zijn werk voor reclame en persoonlijk archiefmateriaal.
De visuele taal van Erwin Olaf (1959–2023) is direct herkenbaar: zorgvuldig gecomponeerd, technisch verfijnd en geladen met betekenis. Met een scherp oog voor belichting en mise en-scène wist hij esthetiek te verbinden met urgentie. Hij kwam op voor diversiteit en de vrijheid om jezelf te kunnen zijn. Dat deed hij niet alleen met zijn fotografie, maar ook met film, sculptuur en de feesten die hij organiseerde. Zijn activistische levenshouding vormt de rode draad in de tentoonstelling, die thematisch van opzet is, maar ook een losse chronologische lijn volgt. Beginnend bij zijn journalistieke, uit de hand geschoten zwart-wit reportages van begin jaren tachtig, waarna de geënsceneerde studiofotografie volgt met bekende en minder bekende voorbeelden, uit series als Ladies Hats (1985-2022), Chessmen (1987-88), Royal Blood (2000), Grief (2007), Fashion Victims (2000), Paradise (2001) Berlin (2012) en Skin Deep (2015). Ook is er werk in opdracht zoals SM in Holland (1989) en fotografie voor het Nederlands Dans Theater en Het Nationale Ballet. Daarnaast maakte Olaf in de jaren tachtig verschillende beeldbepalende campagnes voor het Aidsfonds en het COC.
In zijn recentere series snijdt hij ook actuele maatschappelijke thema’s aan, zoals onze verhouding met de natuur in Im Wald (2020) en het isolement en de nietigheid van de mens in April Fool (gemaakt in 2020 tijdens de pandemie). Het vervliegen van de ‘American Dream’ gaf hij vorm in Palm Springs (2018) en de rol van de vrouw in verschillende culturen in Shanghai (2017). De serie Muzen (2023), over de vergankelijkheid van de mens en de acceptatie van zijn eigen eindigheid, zal voor het eerst publiekelijk getoond worden.
For Life
In het werk van Erwin Olaf komen opvallend vaak vazen met bloemen voor die, in verschillende stadia van bloei en verval, in de kunstgeschiedenis symbool staan voor de vergankelijkheid van het leven. In het laatste jaar van zijn leven maakte Olaf met dit thema een serie voor zijn moeder. Vlak na zijn longtransplantatie was hij bezig met een vervolg voor zichzelf. Dit onvoltooide videowerk, dat postuum de titel For Life kreeg, vormt het sluitstuk van de tentoonstelling.
Bij de tentoonstelling wordt een verdiepingsprogramma georganiseerd, zo is er samen met de Erwin Olaf Foundation een speciaal lesprogramma ontwikkeld voor het mbo.
Freedom – Erwin Olaf
t/m 6 april 2026
Stedelijk Museum
Museumplein 10, Amsterdam
Ook in Amsterdam te zien bij Eye Filmmuseum: Tilda Swinton – Ongoing
