Zonder het ons altijd te beseffen speelt goud altijd een rol in het moderne leven en is het een krachtig symbool van waarde, schoonheid, zuiverheid, hebzucht en politieke macht. De maatschappelijke impact die het edelmetaal door de eeuwen heen heeft gehad onderzoekt fotograaf Lisa Barnard (VK, 1967) in haar fotografieproject The Canary and the Hammer.
Lisa Barnard raakte door de financiële crisis van 2008 gefascineerd door goud, een edelmetaal dat een essentieel onderdeel van het moderne leven is geworden. Zoals een kanarie in een koolmijn giftige CO2 meet voordat de mijnwerkers afdalen, functioneert de goudprijs als een barometer voor de financiële markten. Een hoge waarde duidt op economische onzekerheid, men grijpt dan immers graag terug op goud als een waardevaste belegging. Voor The Canary and the Hammer ging Lisa Barnard op zoek naar mensen die werken met goud. Elk verhaal is persoonlijk en symboliseert een groter geheel. Zo reist ze naar de woestijn in Peru, waar ze vrouwelijke arbeiders ontmoet die met een kleine hamer hun moeizaam gewonnen goud zuiveren met giftig kwik. Deze vrouwen vertegenwoordigen de eerste fase van het goud dat vervolgens wereldwijd verhandeld wordt. Hiertegenover plaatst ze een verhaal over een fabriek ten noorden van Hong Kong, waar e-waste wordt verwerkt. Uit afgedankte elektronica, veelal uit het westen, wordt door Chinese arbeiders – wederom met behulp van giftige stoffen –minuscule stukjes goud gehaald. Naast de schaduwkanten van goud, toont Barnard ook de positieve betekenis door te laten zien hoe goud wordt gebruikt in de medische wereld en de ruimtevaart, en hoe dit edelmetaal bijdraagt aan vooruitgang en innovatie.
Fotomuseum Den Haag presenteert met The Canary and the Hammer de eerste museale tentoonstelling van Lisa Barnard. De tentoonstelling bestaat uit vijf hoofdstukken die elk een aspect van het gewin en gebruik van goud belichten. Naast fotografieprints zijn er ook unieke gouddrukken, foto-etsen, video’s en grafische elementen te zien.
Lisa Barnard – The Canary and the Hammer
t/m 5 januari 2025
Fotomuseum Den Haag, Stadhouderslaan 43, Den Haag
Gelijktijdig te zien in het Fotomuseum Den Haag: Chris Killip retrospectief
