Afgelopen september is Bryan Schutmaats nieuwe boek Sons of the Living verschenen.Tegelijkertijd was er de gelijknamige expositie bij Galerie Wouter van Leeuwen in Amsterdam. Met de prachtige verstilde zwart-wit foto’s, gemaakt op een 4 x 5 inch analoge camera, onderzoekt de fotograaf de mythe van het Amerikaanse Westen.
De Amerikaanse Bryan Schutmaat (1983) woont in Austin, Texas. Zijn werk richt zich op het Amerikaanse Westen en is wereldwijd tentoongesteld en gepubliceerd. Hij bracht al vier boeken uit: Grays the Mountain Sends (2013), Islands of the Blest, samen met Ashlyn Davis (2014), Good Goddamn (2017) en County Road (2023). De laatste twee boeken kwamen uit bij Trespasser, een in Texas gevestigde onafhankelijke uitgever van kunstboeken, waarvan de fotograaf medeoprichter is.
Sons of the Living beslaat een periode van tien jaar waarin Bryan langs snelwegen, kleine steden en uitgestrekte vlaktes zwierf in de woestijnen van het Amerikaanse westen. Het omvat intieme portretten van reizigers – voornamelijk lifters en zwervers die langs de snelwegen wonen – maar ook landschappen en stillevens die een land in gevaar weerspiegelen. Met de achteruitgang van onze ecologie, economie en sociale stabiliteit als achtergrond, tonen de beelden de weerbaarheid en veerkracht van mensen. Het werk eert maar ondermijnt tevens de Amerikaanse fotografische roadtrip-traditie met zijn aangepaste kijk op de open road van de 21e eeuw.
Bryan, hoe ben je voor deze serie beelden te werk gegaan? Had je van tevoren al een plan of ben je maar gaan rondrijden en zag je wel wie of wat je tegenkwam?
“Ik ging gewoon van huis en zwierf rond. Ik fotografeerde gemiddeld twee weken per jaar, meestal in de lente. Met uitzondering van een aantal bezienswaardigheden waarvan ik wist dat ik ze wilde vastleggen. Het soort foto’s dat ik maak is moeilijk om van tevoren te plannen. Ik volgde mijn nieuwsgierigheid, waarheen die ook leidde, meestal was dit naar afgelegen plekken.”
Raakte je gemakkelijk in contact met de mensen die je hebt geportretteerd?
“Dat varieerde van persoon tot persoon. Soms stonden mensen open voor de portretverzoeken, terwijl ik in andere gevallen sceptisch en afwijzend werd ontvangen, wat ik ook kan begrijpen. De ene keer vroeg ik meteen aan iemand of ik foto’s mocht maken, andere keren pikte ik lifters op en dan reden en praatten we een tijdje voordat ik ze vertelde dat ik een fotograaf was die aan een project werkte.”
Kun je iets vertellen over deze mensen en wat voor leven ze leiden?
“Ze hebben allemaal een uniek verhaal en hun eigen omstandigheden en redenen om naar het westen te komen. Sommigen leven onderweg vanwege tegenslag en armoede. Sommigen zoeken avontuur en nieuwe ervaringen. Voor anderen is het minder duidelijk. Ze zijn gewoon onderweg en lijkt het alsof ze iets achter zich willen laten.”
Wat is er voor jou zo fascinerend aan Texas?
“Texas is mijn thuis en het is de plek waar het culturele en geografische Amerikaanse Westen begint, dus ik heb altijd de aantrekkingskracht ervan gevoeld. In het Westen, vooral in de woestijn, worden de inspanningen van de mensheid afgezet tegen de schijnbare eeuwigheid van diepe geologische tijd en eindeloze open ruimten. Je kunt je hier klein voelen maar ook diep verbonden met de wereld.”
Waarom heb je ervoor gekozen om deze foto’s in zwart-wit te maken?
“Ik hou van hoe de woestijn eruitziet in zwart-wit; het zand, de lucht en vooral het licht. Ik wilde ook verwijzen naar de geschiedenis van de fotografie; de vroege pioniersfotografen van het Amerikaanse westen en documentairemakers uit de 19e en 20e eeuw, van wie de meesten in zwart-wit werkten.”
Je hebt Sons of the Living gemaakt gedurende een periode van tien jaar. Als je kijkt naar toen je begon met fotograferen en nu, zie je dan veranderingen in natuur, klimaat en hoe mensen leven?
“Ik heb het fysieke en sociale landschap zeker op verschillende manieren zien veranderen, maar de problemen van milieu en economie zijn diepgeworteld. We zijn getuige van de schaduwzijden in het verleden en in het nu, maar ik kan niet zeggen dat ik een duidelijk verschil zie door de jaren heen in brede zin. Het lijkt erop dat het onrecht voort blijft duren en dat we er niet veel aan doen om dit te herstellen.”
Wat is de betekenis van de titel Sons of the Living? Komt dit uit de Bijbel?
“De titel kan op vele manieren geïnterpreteerd worden en ik houd mijn gedachten over de betekenis ervan liever voor me, zodat mensen hun eigen mening kunnen vormen, maar ik heb de zin inderdaad overgenomen uit Romeinen 9:22-26.”
Er gebeurt veel in de wereld op dit moment, hoe zie je de toekomst?
“Ik ben hoopvol, maar niet optimistisch. Ik kan geen voorspellingen doen want met de huidige technologie van AI verandert alles zo snel en radicaal.”
Samen met fotograaf Matthew Genitempo heb je de uitgeverij Trespasser opgericht. Waarom was dit belangrijk voor je?
“Ik denk dat fotografie het beste ervaren kan worden door middel van boeken en daarnaast houd ik van de creatieve aspecten van het boekenvak. Voor mij draait dit om veel meer dan alleen de foto’s. Je moet de kijkers een boek geven dat goed geproduceerd is, met een mooi beeldrijm en aansprekende vormgeving. Naast het maken van foto’s is dit ook een passie van mij geworden. Ik ben samen met Matthew Trespasser gestart, voornamelijk opgericht om ons eigen werk uit te geven. Maar we hebben de imprint ook gebruikt om boeken van andere kunstenaars uit te geven, tot nu alleen eerste uitgaves.”
Je hebt ook portretten gemaakt voor het boek Vandals (2024, Insight Editions), naar aanleiding van de film Bikeriders die deze zomer in de bioscoop draaide.
“Jeff Nichols maakte deze film, die is geïnspireerd op het gelijknamige boek van fotograaf en filmer Danny Lyon uit 1968, dat de opkomst en ondergang van een motorclub uit het midden-Westen volgt. Ik ben tien dagen op de set geweest om foto’s te maken in de stijl van Lyon. Daarna kwam het zeldzame besluit van de filmstudio om een echt fotoboek te maken. Vandals bevat naast mijn foto’s, ook foto’s van set fotograaf Kyle Bono Kaplan en 35mm film-afdrukken gemaakt door cinematograaf Adam Stone.”
Sons of the Living
Bryan Schutmaat
Trespasser
Dit artikel komt uit Focus #5 2025.
