Eddy van Wessel: Anders intelligent

0
Eddy van Wessel
Tsjetjenië ©Eddy van Wessel

“Met de fotoredactie…” De krant belt of ik wil meewerken aan een AI-fotografieproject. Of ik dan een beeld wil genereren met het programma Midjourney, dat met instructies een foto maakt – want, zo is de stelling, alles is al gefotografeerd, dus je kunt creëren of aanpassen wat je maar wilt. Ammenooitniet! is mijn eerste reactie. Maar ook ik ben nieuwsgierig van aard en wil eigenlijk graag zien hoe slecht zo’n foto wordt. Met wat verkeerde commando’s wordt vast niets bruikbaars en kan ik heerlijk mijn afgunst botvieren.

Eddy van Wessel
Tsjetjenië ©Eddy van Wessel

Maar laten we eerlijk zijn; de meeste smartphone-foto’s worden gemaakt met hulp van ‘slimme’ software die de lucht herkent, weet waar de bomen staan en snapt wanneer de mensen lachen. Een standaard functie in uw nieuwste LeiCanSoNiekon mirrorless camera. Nikon schepte decennia geleden al op met hun Matrix-lichtmeting die beeldpatronen herkende. Al jarenlang is de computer in uw camera dus bezig u als fotograaf te behagen door de werkelijkheid iets/veel mooier te maken. En met bijvoorbeeld focus stacking (het stapelen van vele opnamen met een verschillende scherpte) creëren we een scherptediepte die je wel met het oog ziet, maar met een camera optisch nooit bereikt.

Eddy van Wessel
Tsjetjenië ©Eddy van Wessel

De werkelijkheid is inmiddels zo flexibel dat het lijkt alsof de grenzen zoek zijn. Facebook en Instagram zien potentie en gaan je dan vragen te gaan betalen voor het beschermen van je privacy – oftewel alle foto’s die je ooit gepost hebt – anders mogen zij er stukjes en beetjes van gebruiken. Je betaalt dus voor wat van jou is, anders is het van een ander; gekker moet het niet worden. Maar het wordt nog veel gekker, geloof me.

Eddy van Wessel
Oekraïne 2022 ©Eddy van Wessel

De fotograaf van de toekomst is wellicht een netwerk van computers met miljarden beelden zonder copyright, die, gelinkt aan uw persoonlijke voorkeur, een foto ‘samenstelt’ – al dan niet aangevuld met straatcamera’s op uw precieze locatie. Een regenachtige vakantiedag? Geen probleem: met de blauwe-lucht-achtergrond staat u altijd in het zonnetje. Wat klinkt als een sprookje voor de een, is een nachtmerrie voor de ander, en als fotojournalist word ik hier wel bang van. Als zelfs rawbeelden onzichtbaar gemanipuleerd kunnen worden, wat is dan de waarheid; geloof je nog wat je ziet? Of is het juist een uitdaging voor toekomstige beeldmakers om iets te creëren vanuit hun eigen idee? Een totaal nieuwe kijkbeleving (met beweging, 3D-beeld, geluid en zelfs geur) en krijgt dat dan het predicaat ‘waarheid’ of ‘entertainment’?

Eddy van Wessel
Oekraïne 2022 ©Eddy van Wessel

Inmiddels ben ik de auto weer aan het inpakken voor een volgende reis naar Oekraïne, de achtste reis inmiddels. De winter is er begonnen en deze keer ga ik zeer analoog te werk: in mijn tas gaat een Hasselblad SWC en Agfa Super Isolette gevuld met Tri-X en de Leica’s met HP5+, evenals een mobiele doka. Met dit AI-gebeuren in mijn achterhoofd geeft dat ouderwetse negatiefje een tastbaar gevoel en het scheelt me een hoop camera-opladers. De foto’s die hierbij staan, zijn niet gegenereerd door AI en dat wil ik graag zo houden. #shootfilm

Eddy van Wessel
Oekraïne ©Eddy van Wessel

Wel is dit mijn laatste Focus-column. Na twee jaar heb ik een band gekregen met Focus en de lezers, de hulp die ik kreeg met schrijven, de lieve berichten en het geduldig wachten van de redactie op mijn gemiste deadlines. Ik ga het missen, veel dank voor het lezen en tot een volgende keer!

Eddy van Wessel is fotograaf in conflictgebieden. Zijn foto’s worden gepubliceerd in (inter)nationale kranten en tijdschriften. Instagram: @eddyvanwessel

Deze column komt uit Focus december 2023 nummer 12, haal hem nu in huis!

Meer lezen van Eddy van Wessel? Dat kan!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Geef je reactie!
Schrijf hier je naam