Home Nieuws De bijzondere portretten van Gerrit Ooteman

De bijzondere portretten van Gerrit Ooteman

0
Gerrit Ooteman
Jan Mast © Gerrit Ooteman

Gerrit Ooteman werkt al 39 jaar bij een afvalinzamelingsdienst in Noord-Holland, als chauffeur op de vrachtwagen. Gedurende een jaar of tien werkte hij drie dagen in de week op Wieringen, een voormalig eiland in de kop van Noord-Holland. Volgens Gerrit wonen er op Wieringen veel mooie ouderen. Hun karakteristieke gezichten met diepe rimpels, misschien door het vissersbestaan, werden dankbare onderwerpen voor zijn fotografie.

Gerrit deed, met zijn camera altijd bij de hand, zijn rondes en fotografeerde onderweg af en toe de mensen die hij tegenkwam. Vaak ging hij in zijn vrije tijd terug om te fotograferen. “Op Wieringen is het gebruikelijk dat iedereen elkaar groet en naar elkaar zwaait. Zo leerde ik iedereen kennen. Als ik dan een mooi persoon zag, maakte ik snel een foto. Ik had niet veel tijd, want ik moest natuurlijk mijn werk gewoon doen. Het moest daarom ook in één keer goed; dat was wel een uitdaging. Mijn maatje op de auto was gelukkig heel meegaand. Je zit altijd met z’n tweeën op de vrachtwagen. Een loopt vooruit en zet de bakken alvast goed, zodat de chauffeur ze makkelijk pakken kan met de vrachtwagen. Het was opmerkelijk dat de mensen echt op mij stonden te wachten buiten. ‘Hé, ben je er weer?’ riepen ze dan. En: ‘Bedankt hoor!’ Dat had ik nog nooit meegemaakt op andere plekken. Dat is typisch voor Wieringen, ik vind dat wel bijzonder. Ik denk dat het voor veel mensen een vast moment in de week was. Iets vertrouwds met een bepaald ritme, dat is voor veel mensen heel prettig, denk ik. Op die manier sprak ik ook veel mensen. Op een gegeven moment waren sommigen zelfs beledigd als ik geen foto van ze had gemaakt.

Gerrit Ooteman
Gerrit Ooteman. Foto: Kenneth Stamp

Vroeger kwam ik er drie dagen in de week, nu nog een halve dag. De overige dagen rijd ik elders in Noord-Holland, maar dat is anders dan op Wieringen; daar had ik dertig koffiehuizen, bij wijze van spreken, waar de koffie klaarstond als ik langskwam. Heel prettig was het bij warm weer. Dan kreeg ik in elk straatje een blikje of een glaasje: ‘Hier Gerrit, lekker man.’ Dat is nu afgelopen, want in die andere dorpen kennen ze me niet allemaal zo goed.” Dan: “Zo ben ik een beetje wereldberoemd geworden op Wieringen. Ik heb drie fotoboeken samengesteld met alle foto’s die ik er heb gemaakt. Van elk boek heb ik twee exemplaren laten drukken. Een setje staat hier thuis in de kast en de andere heb ik op Wieringen rond laten gaan, zodat iedereen het kon inkijken. Het was helemaal niet de bedoeling dat ik een expositie zou krijgen en een publicatie in een tijdschrift. De foto’s waren oorspronkelijk gewoon voor mezelf. We hebben uiteindelijk wel iedereen op de foto’s benaderd om toestemming te vragen voor gebruik op de tentoonstelling.”

Gerrit Ooteman
Elly en Henk Mulder © Gerrit Ooteman

Waarom ben je gaan fotograferen?
“Omdat ik het leuk vind en ik het aardig kan. Ik denk dat ik goed met mensen kan omgaan en ik maak makkelijk contact. Mensen worden er blij van als ik een foto van ze maak. Ik maak altijd een printje en dan breng ik de foto’s langs. Ze hoeven er niks voor te betalen.” Het hondje van Gerrit en zijn vrouw Agnes komt poolshoogte nemen bij de tafel waaraan het gesprek plaatsvindt. “Pukkie is de liefste hond van het westelijk halfrond. We hebben hem uit Spanje vandaan; het was een straathondje. Ik heb daar wel affiniteit mee, omdat ik mijn geld zelf ook op straat verdien.”

Jan Baijs © Gerrit Ooteman

Hoelang fotografeer je al?
“25 Jaar, en alleen omdat ik het leuk vind. Ik ben begonnen met een analoge camera. Ik weet nog goed dat ik de bruiloft van een vriend gefotografeerd had. Dat wilde ik graag doen, maar alle foto’s waren mislukt, echt allemaal. Ik heb er nachten van wakker gelegen. Toen ben ik overgestapt op digitaal. Een vriend van mij was heel streng tegen mij, omdat ik zo achterloop met al die techniek. Hij heeft mij een hoop geleerd met Photoshop en fotobewerkingen. Elke dinsdagavond kwam hij een paar uurtjes en na afloop gingen we afpilsen; dat waren leuke avonden. We hebben dat jaren volgehouden, tot ’s avonds laat. Hij heeft mij echt op weg geholpen, anders had ik het nooit gered, dat digitale.”

Gerrit Ooteman
Van links naar rechts: Herman Loer, Jaap Mast, Simon Rotgans, Piet Biesboer en in de scootmobiel Jan Dijkstra. © Gerrit Ooteman

“Toen ik op Wieringen rondreed, zag ik dat daar een kluizenaar woonde. Ik was een beetje verbaasd dat dat nog bestond. Ik kwam natuurlijk overal langs met de vrachtwagen. Via een overbuurvrouw ben ik met hem, Cees Lont Vet, in contact gekomen. Die man was heel slechthorend, bijna doof, en ik stotter, maar we hadden een enorme klik met elkaar. Ik heb hem vier keer bezocht, in de lente, de zomer, de herfst en de winter. We hebben erg veel lol gehad en veel gelachen. Daar heb ik ook een fotoboek van gemaakt, gewoon voor privé. Er was ook een man op Wieringen wiens vrouw ziek boven lag. Wij kwamen altijd ’s ochtends vroeg om een uur of acht langs zijn huis en dan was hij altijd al buiten om ons te groeten. En op een keer kwamen we weer ’s ochtends vroeg langs en riep hij me binnen. Zijn vrouw was die nacht overleden en lag in de kist in de woonkamer. Er waren nog helemaal geen bloemen of wat dan ook, want ik was de allereerste die op bezoek was. De man was heel erg verdrietig. Ik wenste hem sterkte toen ik weer wilde weggaan en toen had ik het gevoel dat hij me nog iets wilde vragen. Dus ik vroeg: ‘Zal ik nog even een foto van je vrouw maken?’ ‘Als je dat wilt doen!’ zei hij toen, en zo heb ik een foto gemaakt van zijn overleden vrouw. Ik was echt de eerste die op bezoek kwam! Dat is toch bijzonder?”

Gerrit Ooteman
Joost Smits © Gerrit Ooteman

“Vijf jaar terug kwam ik in het ziekenhuis te liggen. Ik bleek een hartkwaal te hebben en moest geopereerd worden. Half Wieringen heeft mij een kaart gestuurd! Toen ik er net een dag lag, kreeg ik de eerste kaart al. Ik wist niet wat mij overkwam. Het was hartverwarmend. Mijn band met de mensen op Wieringen is heel hecht. Ik ben daar best een beetje trots op.” Zijn foto’s zijn ontwapenend en laten een groot vertrouwen zien. Mensen staan er heel ontspannen op en Gerrit is heel dichtbij gekomen. Zijn kunstje is, zo zegt hij, om een beetje onzeker over te komen en een beetje te rommelen met de camera, en ook zijn stottertje helpt mee. Het verkeershesje dat hij aanheeft werkt ook goed, dus alles bij elkaar is hij heel benaderbaar.

“Verder doe ik gewoon projecten die ik leuk vind, voor mijzelf. Vorig jaar nog heb ik twee collega’s gefotografeerd, want ik wilde wat van mijn beroepswerk fotograferen. Die twee collega’s werken al jaren samen, en hebben elkaar daarom weinig meer te vertellen. Ze zien eruit als twee chagrijnen en daar hou ik wel van. Verveling vind ik heel erg mooi. Zij vonden het ook leuk, dus daar heb ik ook weer een fotoboek van gemaakt. Mensen vertrouwen mij en daarom kan ik de foto’s maken. Ik fotografeer alleen maar mensen die ik leuk vind. Het is fantastisch werk, maar ik zou er niet mijn geld mee moeten verdienen.”

Cees Lont Vet © Gerrit Ooteman

“Mijn vrouw en ik gaan wel vaak naar het Fotomuseum in Rotterdam en in Antwerpen. Ik ben daar weleens naar een expositie geweest van Stefan Vanfleteren en een paar jaar geleden zag ik een expositie van Kenneth Stamp. Verder ben ik niet zo op de hoogte van andere fotografen. Ik zie natuurlijk wel veel foto’s in de Volkskrant. Ik heb altijd genoten van de foto’s van Martijn Beekman; hij werkte voor de Volkskrant. Verder heb ik eigenlijk geen voorkeur voor fotografen. Ik heb ook nooit les gehad. Weleens een cursus gevolgd, maar daar had ik niks aan.”

Een keer deed Gerrit mee aan een fotowedstrijd van Milieudefensie en kwamen er vier foto’s te hangen in de Beurs van Berlage in Amsterdam. Verder zijn zijn foto’s nog nooit openbaar gemaakt, maar ze kwamen door toeval onder de ogen van Kenneth Stamp en zijn vrouw Valentine, zelf bewoners op Wieringen. En ze wisten meteen dat dit prachtige foto’s waren voor hun biënnale op Wieringen, waarvoor de organisatie net was begonnen.

De foto’s van Gerrit Ooteman zijn momenteel te zien bij de Fotobiënnale Wieringen.
Hij nam ook deel aan de eerste editie van de Fotobiënnale in 2022.

Fotobiënnale Wieringen
Samsung banner
Samsung banner

GEEN REACTIES

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Geef je reactie!
Schrijf hier je naam