Fotograaf Lucas Foglia brengt ‘s werelds langste vlindermigratie in beeld en trekt aangrijpende parallellen tussen de vlinders en vluchtelingen die vergelijkbare routes volgen op zoek naar veiligheid en voedsel. Vlindervlucht is nog t/m 28 september te zien in Fotomuseum Den Haag.
Elk jaar reist de distelvlinder tussen Afrika, het Midden-Oosten en Europa op zoek naar wilde bloemen volgens een route die ze al miljoenen jaren afleggen. Door droogte en hogere temperaturen moet de vlinder zich steeds aanpassen en nieuwe wegen zoeken. Terwijl Foglia de reis van de distelvlinder volgt, legt hij subtiel de impact van klimaatverandering vast. Vlindervlucht verweeft het verhaal van deze delicate maar vastberaden soort met dat van mensen, en trekt aangrijpende parallellen tussen de vlinders en vluchtelingen die vergelijkbare routes volgen op zoek naar veiligheid en voedsel.
De langste vlindermigratie ter wereld
Van alle vlinders legt de distelvlinder s’ werelds langste vlindermigratie af en nu in voor het eerst in beeld. Dit fenomeen werd pas recent ontdekt. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de vlinder in februari trekt van de Afrikaanse graslanden naar het noorden, over de Sahara en de Middellandse Zee. Ze vliegt over besneeuwde Alpen richting het noorden tot ver in Scandinavië, om in september weer terug naar het zuiden te reizen. Gedreven door de zoektocht naar bloeiende bloemen, beslaat de reis zo’n 15.000 kilometer. Deze wordt in etappes afgelegd door 10 generaties vlinders. Een distelvlinder leeft ongeveer vijf weken en kan tot 4000 kilometer vliegen totdat de vleugels kapot zijn. Door onderweg eieren te leggen, kan een nieuwe generatie vlinders de migratieroute vervolgen. In vergelijking met andere vlindersoorten, reageert de distelvlinder opvallend veerkrachtig op de gevolgen van de klimaatverandering. Ze lijken vrij eenvoudig hun route aan te passen. Gek genoeg worden ze daarbij steeds meer afhankelijk van de mens. De planten die wij in onze tuinen, parken en akkers laten bloeien, zijn cruciaal voor hun overleving.
Allegorie
Op het eerste gezicht lijkt Vlindervlucht een eenduidig visueel verhaal van een indrukwekkend natuurverschijnsel: een vlindersoort die pendelt tussen zuid en noord op zoek naar voedsel. Maar de vlindertocht belichaamt ook een dieper verschijnsel – tussen de foto’s van de vlinder verschijnen beelden van boten die de Middellandse Zee oversteken en van vluchtelingen die veelal door klimaatverandering noodgedwongen ver van huis een nieuw bestaan proberen op te bouwen. De vlinder wordt zo een symbool voor mensen die – via dezelfde route – op zoek zijn naar nieuwe plekken en middelen om te overleven. Via het verhaal van een onschuldige vlinder helpt Foglia ons om de samenhang tussen belangrijke mondiale vraagstukken als klimaatverandering, bestaanszekerheid en migratie te herkennen en te doorgronden.
Lucas Foglia – Vlindervlucht
t/m 28 sep
Fotomuseum Den Haag
Stadhouderslaan 43, Den Haag
Ook nog t/m 28 september te zien in het Fotomuseum Den Haag: Randa Mirza: Beirutopia
