Vanaf 2004 fotografeert Sarah Mei Herman de relatie tussen haar vader en haar twintig jaar jongere halfbroer. De beelden tonen niet alleen het opgroeien naar volwassenheid, maar ook hoe de band tussen vader en zoon zich ontwikkelt. De foto’s zijn nu gebundeld in de publicatie Julian & Jonathan.
Echt een bevalling”, noemt Sarah Mei Herman (1980) de productie van haar boek. Begin november heeft ze de eerste exemplaren gesigneerd tijdens Paris Photo en in december is er een boeklancering bij FOAM, Amsterdam. De officiële lancering is begin 2025, wanneer het boek wereldwijd verkrijgbaar wordt. Het boek is de finale van haar meest persoonlijke, intieme en omvangrijke project tot nu toe. In Julian & Jonathan portretteert ze de relatie tussen haar vader Julian en haar halfbroer Jonathan. Sarah Mei, opgegroeid als enig kind, was twintig toen Jonathan geboren werd en woonde net op haarzelf. “Je zegt dan ineens papa tegen dezelfde vader, maar het heeft nooit als een echte broer-zus relatie gevoeld. Toen hij vier, vijf jaar oud was haalde ik hem ook wel eens van school. Hij vond het altijd een beetje ongemakkelijk om dan te zeggen dat ik zijn zus was. Als mijn vader kwam, dachten mensen soms dat het zijn opa was. Mijn vader was met Jonathan anders, minder streng. Het is een hele leuke vader hoor, met wie ik een goede band heb, maar hij werd milder, rustiger. Bij mij was hij altijd erg overbezorgd. Altijd warm aankleden en als ik één keer hoestte, moest ik al naar de dokter. Bij mijn broer had hij dat niet. Misschien ook omdat ik een meisje ben en hij een jongen en dingen veranderen natuurlijk, ook de opvattingen over opvoeden.”
Aandacht
Ruim een halfjaar na Jonathans geboorte ging ze fotografie studeren aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag; een periode van experimenteren met zwart-wit en verschillende camera’s. “Er zit in het boek één foto waarop mijn vader Jonathan vasthoudt als baby en er zijn ook een paar beelden waar hij twee of drie is. De echte start van het project was toen hij vier jaar was en we naar Zuid-Afrika gingen om onze oma op te zoeken. Tijdens die vakantie heb ik ze veel gefotografeerd, dat was vlak voor mijn afstuderen. Ik had al een afstudeerproject waar ik aan werkte maar ik dacht: als ik hier iets moois mee kan maken neem ik dit ook mee. En eigenlijk kreeg ik met dit werk meer aandacht, daardoor besefte ik dat het meer dan alleen familiefoto’s waren. Maar ik heb nooit gedacht ik ga hier een boek mee maken, ik ben alleen nooit meer gestopt met fotograferen.” Sarah Mei fotografeerde vooral veel in de jaren dat haar broer opgroeide van kind tot adolescent, een periode waarin er veel veranderde. Daarna werd het een keer in de zoveel maanden. “Mijn vader vond het altijd prima, hij was er heel gemakkelijk in. Mijn broer heeft nooit nee gezegd, maar er waren wel leeftijden dat het moeilijker was. Dan deed hij het wel, maar moest ik soms een beetje onderhandelen, zo van nog drie foto’s, daarna gaan we een ijsje eten. Maar ik kon altijd wel aan hem merken dat die momenten samen en ook de aandacht die ik voor hem had, belangrijk voor hem waren. Dit was echt iets tussen ons.”
Band
“De band tussen mijn vader en broer was heel hecht, vanaf zijn twaalfde werd het minder. Vroeger was mijn broertje heel zorgzaam voor mijn vader, zeker in de periodes dat het niet zo goed ging met mijn vader. In de beelden van toen voel je nog echt die intimiteit en hun fysieke relatie. Sinds mijn broer ging puberen is dat minder geworden. Er is een foto waarop mijn broertje nog jong is en hij met zijn hoofd tegen mijn vaders buik staat. Dat is aan de ene kant een intiem beeld omdat ze elkaar aanraken en aan de andere kant zit er ook een soort gevecht in. Dat is iets wat echt bij mijn broer hoort. Ik heb hem nooit helemaal kunnen doorgronden en dat is waarschijnlijk ook mijn fascinatie voor hem. De fotosessies waren voor mij ook een middel om dichter tot hem te komen. Ik denk dat ook juist zijn ongrijpbaarheid het project heeft gemaakt tot wat het is. Jonathan gaat momenteel door een moeilijke periode waarin hij zich in grote mate distantieert. De laatste foto die ik van hem en mijn vader heb gemaakt, was begin dit jaar. Dat ging wat moeizaam, maar ik wilde nog graag één foto voor in het boek. Door de complexiteit van zo’n project over je eigen familie heb ik tijdens de productie van het boek ook wel eens gedacht, waar ben ik aan begonnen? Maar voor mij gaat de serie ook over familierelaties in het algemeen, over opgroeien en het verstrijken van de tijd.”
Ontwapenend
Het werk van Sarah Mei Herman gaat ook over de menselijke behoefte aan nabijheid tot de ander. Over wat mensen verbindt, maar ook over datgene wat soms afstand veroorzaakt. Daardoor toont ze in haar werk vooral de stille momenten van het samenzijn. “Ik zoek altijd naar iets van teruggetrokkenheid. Ik toon altijd wel een samenzijn, maar ook de afstand. Omdat je nooit helemaal samen kunt zijn. Daarnaast werk ik vaak met een statief, waardoor het fotograferen een langzaam proces is. Ik ensceneer wel in de zin dat ik zeg, ga daar staan of doe nog even dat, maar verder kijk ik wat eruit henzelf komt. Ik ga niets forceren.”
Ze fotografeert vooral veel jongvolwassenen. In haar recente series Touch en Solace portretteerde ze Chinese jongeren uit de LGBTQ+ community. “Ik ben als fotograaf vooral geïnteresseerd in die fase waar alles nog een beetje op losse schroeven staat. Dat kan tijdens de adolescentie zijn, maar ook als ze begin twintig zijn. Jonge mensen hebben vaak nog iets ontwapenends en zijn zich nog niet helemaal bewust van wat ze laten zien. Mijn vader is een van de weinige, oudere personen in mijn foto’s. Mensen van mijn leeftijd, of ouder, gaan vaak meteen in een bepaalde stand en zetten allerlei maskers op. Dat doe ik zelf ook. Voor mij is dat minder interessant en uitdagend om vast te leggen. Dat geldt trouwens niet voor iedereen; ik ben met een portret van Ellen, een prachtige vrouw van 81 jaar die ik al een paar keer heb gefotografeerd, geselecteerd voor de Taylor Wessing Photo Portrait Prize 2024, waarvan de groepstentoonstelling nog tot 16 februari te zien is in de National Portrait Gallery in Londen.”
Momenten
In 2010, toen Sarah Mei Herman afstudeerde voor haar master aan The Royal College of Art in Londen, werd ze met Julian & Jonathan geselecteerd voor Foam Talent, en in 2018 won ze met een dubbelportret uit de serie de Rabobank Dutch National Portrait Prize. “Dat zijn wel momenten geweest die me enorm steunden. Het is zo’n persoonlijk project, waar je eindeloos aan doorwerkt. Ik heb er mooie tentoonstellingen mee gehad, maar ik was er vaak ook onzeker over. Het boek doet echt recht aan het project, omdat voor het eerst foto’s uit de gehele twintigjarige periode samen te zien zijn. De beelden zijn op chronologische volgorde geplaatst. Door de jaren heen heb ik op vier film-formaten gefotografeerd, voornamelijk middenformaat, maar ook af en toe op kleinbeeld, om ook die momenten tussendoor te kunnen pakken die je anders misloopt. Daarom is er aan het begin van het boek een selectie pagina’s uit mijn werkboeken te zien en aan het eind van het boek is er ook een selectie contactafdrukken met ‘cut outs’ opgenomen, om zo een inkijkje te geven in het werkproces. Schrijver en kunstenaar Maria Barnas heeft een prachtig gedicht geschreven, wat losjes inhaakt op de foto’s, maar ook op zichzelf staat. George King heeft een gelaagd essay geschreven.” Het boek is, hoe kan het ook anders, opgedragen aan haar vader en broer. Een uniek document van de band tussen hen én Sarah Mei.
Julian & Jonathan
Sarah Mei Herman
GOST Books
€ 55,-; gesigneerd: € 65,-; speciale editie (30)
met een A4 analoge print naar keuze: € 150,-
Van 3 tot en met 12 december is er een kleine expositie van Julian & Jonathan bij Punt WG, Amsterdam.
Tot en met 5 januari 2025 is bij de Kunsthalkade in Amersfoort de groepstentoonstelling Slaap te zien. Hier hangen ook enkele werken
van Sarah Mei Herman, waaronder twee beelden uit Julian & Jonathan.
