Michel Szulc-Krzyzanowski – Sequenties in 3D  

0
Michel Szulc-Krzyzanowski
Hands pushing beaches. 23-9-2023. Campo Esmeralda, Baja California, Mexico. © Michel Szulc-Krzyzanowski
Michel Szulc-Krzyzanowksi maakt al meer dan vijftig jaar fotosequenties. Deze bestaan uit een reeks foto’s waarin een subtiele verschuiving optreedt. De reeks bestaat minimaal uit twee afbeeldingen, maar kan ook oplopen tot negen, of meer. De sequenties begonnen ooit als horizontale rij, werden op een gegeven moment meer collages en zijn nu zelfs driedimensionaal.   

Het werk van Michel Szulc-Krzyzanowski (1949) is grotendeels in tweeën te delen. Aan de ene kant maakt hij autonome conceptuele documentaire fotografie; zoals het bekende fotoproject Henny, waarin hij een Nederlandse vrouw van haar 16e tot 58e volgde in haar dagelijks leven. Of het project The Most Beautiful People in the World, waarin hij in 10 landen ‘de mooiste’ mensen vastlegde. Daarnaast werkt hij al sinds de jaren 70 als autonoom conceptueel fotograaf. Zijn werk wordt tentoongesteld in musea en galerieën en aangekocht voor kunstcollecties, en zijn fotografie is tot nu verzameld in 16 fotoboeken. Zijn fotosequenties, veelal gemaakt op verlaten stranden in Mexico, zijn wereldwijd bekend.

Michel Szulc-Krzyzanowski
Ocean as lakes. 22-9-2023. Campo Esmeralda, Baja California, Mexico. © Michel Szulc-Krzyzanowski

Michel, je maakt, met tussenpozen en in verschillende vormen, inmiddels al meer dan vijftig jaar fotosequenties. Wat maakt deze vorm van fotografie zo geschikt voor jou?
“Het maken van sequenties is gekoppeld aan stadia van mijn groeiproces. Telkens wanneer ik weer substantiële vooruitgang heb geboekt in mijn persoonlijke ontwikkeling, is er een nieuwe laag ontstaan; van daaruit kan ik weer nieuwe, authentieke en verrassende sequenties bedenken. Het is voor mij belangrijk om ze vervolgens ook daadwerkelijk te maken, zodat ik daarmee mijn nieuwe inzichten en ervaring van de werkelijkheid, uitgebeeld in de sequenties, met zoveel mogelijk mensen kan delen. De sequenties zijn in die meer dan vijftig jaar gedurende bepaalde periodes tot stand gekomen. Met soms zelfs enkele jaren ertussen, waarin ik conceptuele fotoprojecten bedacht en uitvoerde. Daardoor zijn de sequenties elke keer vanuit een veranderde context gemaakt. Door als conceptueel fotograaf te evolueren, te veranderen en te groeien, ontstaan er nieuwe uitgangspunten om werk te maken dat geen herhaling is, maar vernieuwend.”

Gaan de sequenties over waarneming en een perceptie van de werkelijkheid?
“Perceptie en waarneming zijn aspecten van het leven dat wij mensen delen. Het is gemeenschappelijk, maar ieder mens heeft een eigen wijze van perceptie. In veel gevallen zijn aspecten van perceptie het gevolg van beïnvloeding, of zelfs indoctrinatie. De perceptie is dan niet meer persoonlijk en stagneert. Perceptie is echter een vloeiend fenomeen. Je kunt iets waarnemen, iets zien, wat een tijd later toch op een heel andere manier ervaren kan worden. Die flexibiliteit van waarnemen en ervaren is cruciaal voor de mensheid om op deze planeet te overleven. We komen steeds meer tot het besef dat de manier waarop we deze planeet bewonen en gebruiken, niet houdbaar is. Om dit te veranderen is het van essentieel belang dat onze perceptie op grote schaal verandert. Dat ieder begrijpt en leert dat dingen niet onwrikbaar verankerd zijn. Met mijn sequenties probeer ik mensen te laten ervaren dat je hersens bij het zien van een beeld meteen een conclusie formuleren. En dat die conclusie ook kan veranderen. Bijdragen aan de omslag in het denken over de manier waarop mensen nu in relatie tot de aarde leven, is mijn drijvende kracht om mijn nieuwe werk te maken. Sequenties zijn dan ook een vorm van conceptuele fotografie die een maatschappelijke relevantie kan hebben.”

Michel Szulc-Krzyzanowski
Triple sunset. 12-8-2023. Campo Esmeralda, Baja California, Mexico. © Michel Szulc-Krzyzanowski

De sequenties zijn voor mijn gevoel ook een spel met tijd en beweging?
“Als jij dat zo voelt, dan is dat zo. Want de sequenties zijn niet van mij: ze zijn van de kijker. Die creëert een eigen interpretatie, die nodig is om een boeiende en inspirerende ervaring te hebben. Ik reik visuele suggesties aan, maar de boodschap van de sequentie is en wordt van de beschouwer. De fotografische sequentie laat de ogen een reis maken van beeld naar beeld, waardoor in de perceptie nieuwe inzichten in het visueel ervaren worden geboren. Daarom is het ook conceptuele fotografie: veel fotografie kan uitsluitend passief ervaren worden. We kijken naar beelden en nemen het voor kennisgeving aan, zoals bij documentaires en portretfotografie. In conceptuele fotografie gaat het over interactie, een samenkomst, een communiteit. Zoals jij van mijn sequenties een spel van tijd en beweging maakt, als onderdeel van jouw wereld. In het Engels bestaat de mooie uitdrukking: ‘To look at a picture or to see into a picture’.”

Sinds twee jaar werk je aan driedimen-sionale sequenties, waardoor er een dieptewerking ontstaat in het werk. Hoe ben je op het idee hiervoor gekomen?
“Ik heb geleerd om de voor mij juiste  context te vinden waarin ik een idee voor een sequentie kan krijgen. Het scheppen van deze context is deels een rationeel proces. Ik kies ervoor om als een nomade, zeer milieuvriendelijk en gezond te leven. Ik leef niet-geïntegreerd in een maatschappij, cultuur of land. Dat is voor mij de voorwaarde om de authentieke ideeën te krijgen die de basis vormen van mijn sequenties. Daarnaast is het belangrijk om mij omringd te weten door inspirerende mensen, die mij bijstaan om zonder twijfels nieuwe ideeën die ik krijg te aanvaarden en uit te voeren. Het maken van driedimensionale fotografie is een groot avontuur, een sprong in het onbekende, niet gerelateerd aan wat eerder in de fotografie is gemaakt.”

Michel Szulc-Krzyzanowski
Sun and shadow. 1-9-2023. Campo Esmeralda, Baja California, Mexico. © Michel Szulc-Krzyzanowski

Naast de driedimensionale sequenties, maak je nu ook pseudo-driedimensionale sequenties. Wat is het verschil? 
“De driedimensionale sequenties hebben twee vormen van presentatie. De eerste vorm is dat elke foto van een driedimensionale sequentie wordt afgedrukt en opgeplakt en daarna wordt gemonteerd op onderlinge afstand – vaak overlappend, in een omlijsting. Dit wordt gedaan door het bedrijf Profilex in Amsterdam, op basis van mijn aanwijzingen. Het wordt dus een object in een echte driedimensionale uitvoering. Dit maakt ze niet geschikt voor publicatie, omdat de sequenties dan teruggebracht worden naar tweedimensie en de specifieke kijkervaring beperkt wordt. Om toch een zo groot mogelijk publiek te bereiken, heb ik een tweede vorm bedacht. Hierbij wordt met Pixelmator Pro een pseudo-driedimensionaal beeld gemaakt, door niet alleen slagschaduwen aan te brengen, maar ook perspectiefvertekeningen. Fotolab Kiekie in Amsterdam drukt deze pseudo-driedimensionale beelden af op museumkwaliteit fotopapier van Hahnemühle. Voor verzamelaars is er de keuze via Galerie Baudoin Lebon in Parijs tussen een driedimensionale sequentie of een pseudo-driedimensionale sequentie.” 

Dit artikel komt uit de november editie van Focus Magazine. Wil je het tijdschrift in huis hebben? Je kunt het hier bestellen.

Bekijk de video over de afgelopen tentoontstelling van Michel Szulc-Krzyzanowski.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Geef je reactie!
Schrijf hier je naam