Wat hebben Friesland en Paraguay met elkaar gemeen? Meer dan je op het eerste gezicht zou denken. Fotograaf Henk Bleeker reisde naar het Paraguayaanse binnenland om het leven van Mennonieten vast te leggen: een gemeenschap die al bijna een eeuw vasthoudt aan tradities en een leven dat voor buitenstaanders nauwelijks zichtbaar is.
Vanaf 17 oktober zijn de foto’s van Henk Bleeker te zien in Museum Martena in Franeker, op een plek die een bijzondere verbinding heeft met het verhaal: de oorsprong van de Mennonieten ligt namelijk in Friesland.
Een stukje Friesland in Paraguay
In het uitgestrekte Paraguayaanse Chaco leven gemeenschappen van Mennonieten tussen de graan- en sojavelden. Hun bijzondere geschiedenis voert terug naar Friesland en naar Menno Simons, de zestiende-eeuwse religieuze hervormer uit Witmarsum. Simons volgelingen zijn pacifisten en na eeuwen van rondtrekken en het zoeken naar een veilig thuis, strijkt een deel van de Mennonieten in de jaren twintig van de vorige eeuw neer in Paraguay.
Bijna honderd jaar later bezoekt Henk Bleeker deze gemeenschappen. Hij fotografeert onder meer in Nuevo Durango en Colonia Madelón. Het resultaat is een indringende serie zwart-witfoto’s waarin het dagelijks leven van de Mennonieten centraal staat.
Een gesloten wereld die zich langzaam opent
Toegang krijgen tot de Mennonietengemeenschappen is niet vanzelfsprekend. Bleeker moet eerst vertrouwen winnen. Zijn Friese achtergrond en kennis van het Duits blijken daarbij onverwacht belangrijke sleutels. Langzaam krijgt hij toegang tot een wereld die voor buitenstaanders grotendeels verborgen blijft.
Zijn foto’s laten een gemeenschap zien die sterk vasthoudt aan tradities, maar tegelijkertijd niet volledig losstaat van de moderne wereld. Juist die spanning vormt een belangrijk onderdeel van de serie. Paarden en wagens bestaan naast hedendaagse technologie en jonge generaties staan voor de vraag hoe zij zich verhouden tot de tradities waarin zij zijn opgegroeid.
Van Paraguay terug naar Friesland
De tentoonstelling krijgt in Franeker een bijzondere betekenis. De reis die de Mennonieten eeuwen geleden maakten, wordt als het ware in omgekeerde richting afgelegd: van Friesland naar Paraguay en nu weer terug naar Friesland.
Museum Martena ziet in Menonitas een verhaal dat verder reikt dan de geschiedenis van één geloofsgemeenschap. De foto’s nodigen uit om na te denken over identiteit, migratie, tradities en de vraag wat er gebeurt wanneer een gemeenschap bewust probeert vast te houden aan een manier van leven terwijl de wereld om haar heen verandert.
Henk Bleeker – Menonitas
17 oktober t/m 6 december
Museum Martena
Voorstraat 35
8801 LA Franeker
Meer informatie lees je hier.
Zie ook: Thinking Hands door Noorderlicht
