Maarten van der Voorde wil zichzelf geen echte landschapsfotograaf noemen, maar maakte tijdens zijn reis naar IJsland wel prachtige beelden. Zoals hij altijd tegen anderen zegt: “Buiten je comfortzone maak je de verrassendste beelden”.
Begin dit jaar ging FUJIFILM-ambassadeur Maarten van der Voorde samen met vier vrienden naar IJsland. Ze hoopten er onder meer het noorderlicht te zien, maar hij was er niet helemaal gerust op. “Als je kijkt naar de strook waar noorderlicht te zien is, dan ligt IJsland iets te laag. Je zou eigenlijk net boven de Poolcirkel moeten zitten. Ik heb in Lapland zo’n prachtig noorderlicht gezien dat ik dacht dat dit niet evenaren was, maar dat was een misvatting. Want op 21 februari, nota bene mijn verjaardag, zagen we wat groene flarden in de lucht en hebben we onze apparatuur geïnstalleerd
’s Nachts om een uur of een, twee, barstte het los. Dat was mijn verjaardagscadeautje, wat wil je nog meer?” De vrienden trokken twee weken lang rond; via Reykjavik, langs de westkant naar het schiereiland en daarna een tocht langs de hele zuidkust tot net voorbij de grote gletsjer Vatnajökull. “We hebben een tocht naar de gletsjer gemaakt, maar we zijn er ook in geweest. Dan loop je echt onder het ijs, een intense ervaring. De gletsjer smelt langzaam maar zeker weg door de warmte die de aarde afgeeft en hij schuift ook nog eens op. Hierdoor ontstaan er gangen waar het smeltwater doorheen gaat. In de winter is het mogelijk om door die gangen te lopen met zo’n 20 tot 35 meter ijs boven je. Het blauwe licht in de ijsgrot komt van het licht dat van buitenaf door het ijs schijnt, kun je nagaan hoe helder het ijs is. Je ziet dat de opwarming van de aarde ook daar zijn tol eist. Vorig jaar is er een gletsjergrot ingestort, waarbij twee mensen zwaargewond zijn geraakt en zelfs een dode is gevallen. Nu wordt iedere ochtend eerst gecheckt of het wel veilig is.”
Weersomstandigheden
IJsland heeft veel verschillende weersomstandigheden. Je maakt er wel eens vier seizoenen op één dag mee, volgens de fotograaf. “Dus dat is een kwestie van je kleden in laagjes, en voor goede schoenen waar je, ik noem het altijd maar sneeuwkettingen, om heen kunt doen, om veilig over gladde stukken te lopen. Er waren echt gedeeltes waar mensen drie stappen naar voren of naar boven deden en er weer vier teruggleden. Wij wandelden vrolijk lachend langs en die mensen keken ons aan van: hoe doen jullie dat? Dus spijkertjes onder de schoenen, dan gaat het prima. Het weer gaat er echt alle kanten op; we zijn wel eens in de ochtend weggereden met 25 centimeter sneeuw. Na een uur kwam het zonnetje en daarna begon het te regenen. Dan ging je een bocht om en waaide het vreselijk en later begon het te ijzelen. En dat allemaal in één dag, geweldig!”
Uitrusting
Maarten werkt als prime fotograaf het liefst met vastbrandpuntobjectieven. Naar IJsland nam hij echter alleen de FUJINON XF8mm F3.5 R WR mee en koos hij ervoor om juist twee zoomobjectieven mee te nemen. “Ik had de FUJINON XF16-80mmF4.0 R OIS WR bij me, daarmee had ik eigenlijk het bereik van al mijn primes bij elkaar. Het objectief is met F4 wel iets minder lichtsterk, maar voor mij was het voldoende. De landschappen heb ik vaak met diafragma F7 of F8 gefotografeerd. Voor de wat extremere landschappen wat verder weg; de gletsjer, de bergen en watervallen heb ik de FUJINON XF50-140mmF2.8 R LM OIS WR meegenomen. Dit is een van de mooiste zoomobjectieven van FUJIFILM en bij deze reis bijna onmisbaar. Ik vind het zelf erg mooi om met een
beperkte tele landschappen te fotograferen. Je trekt daarmee dat landschap in elkaar en daarmee kun je die enorme kracht van het landschap laten zien. Een groothoek is voor landschappen natuurlijk prachtig, maar kan het beeld soms ook erg plat maken. In de ijsgrot gebuikte ik wel een groothoek, want dan wil je echt alles laten zien. Maar voor bepaalde landschappen, zoals de bergkammen, kun je met een teleobjectief juist het enorme van dat landschap vastleggen. Ik heb weinig hoeven wisselen van objectief, dat was fijn want het stof waait er gewoon je camera in. Ze zeggen wel: ‘als er sneeuw is, heb je geen stof’, maar IJsland heeft natuurlijk wel vulkaanstof in de lucht. Bij een beetje wind moet je daarom al heel zorgvuldig wisselen, ik deed dat in de auto of onder mijn jas.”
Was hij vroeger onder meer natuur- en reisfotograaf, tegenwoordig maakt hij vooral reportage- en documentairefotografie. Hierbij werkt hij met de FUJIFILM X-Pro3 en de FUJIFILM X-E4. Voor deze reis leende hij de X-T5. “De FUJIFILM X-T5 is perfect, mede vanwege de snelheid, al had ik die op IJsland niet echt nodig, alleen bij de geiser en bij de watervallen. Veel mensen fotograferen watervallen met lange sluitertijden waarbij het water helemaal zacht en fluweelachtig wordt. Dat is ook mooi, maar ik wilde die watervallen nu in al hun kracht laten zien en de woestheid van het water in veel detail tonen en dat lukt met de meer dan 40 megapixel van de FUJIFILM X-T5 fantastisch. Daarnaast had ik de FUJIFILM X-E4 bij me als backup-camera, die is compact en kon ik zo in mijn jas stoppen. Daar had ik bijna altijd de 8mm op zitten. Die heb ik gebruikt bij bepaalde landschappen, de ijsgrot en het noorderlicht.”
Drone
Het gezelschap kwam ook vrijwel langs de vulkaan Sundhnúkagígar, die de afgelopen maanden meerdere keren is uitgebarsten. Helaas was er op dat moment geen activiteit. “Daar had ik wel op gehoopt, want ik had een drone bij me en dat had mooie beelden op kunnen leveren, de DJI Mini 3 Pro. Die kun je gemakkelijk meenemen. Ik stop hem in mijn tas of in mijn jaszak en de afstandsbediening in mijn andere zak. Dat is ideaal. Ik ben hem overigens wel bijna kwijt geweest toen ik hem langs een gletsjer liet vliegen. Hij viel uit en ik kon hem niet meer achterhalen. Waarschijnlijk is er ijsafzetting geweest op de rotorbladen. Tot mijn grote verbazing en geluk kwam er even later een groepje toeristen aanlopen die mijn drone hadden gevonden. Met een drone vliegen is geweldig, je krijgt er een heel ander beeld van je omgeving mee. Ik heb hem bijvoorbeeld bij een rotskust even een klein stukje boven zee laten vliegen, wel met angst in mijn hart, maar ja, ik wilde die plaat toch hebben. Je hoeft niet eens hoog te vliegen om een mooi dronebeeld te krijgen. Er zijn inmiddels wel veel plekken op IJsland waar je niet meer met een drone mag vliegen.”
Overweldigend
De laatste jaren fotografeert Maarten vooral in zwart-wit, omdat hij vindt dat dit zijn verhalende werk meer kracht geeft. Op enkele zwart-witbeelden na, heeft hij op IJsland vooral in kleur gefotografeerd, hoewel hij bij sommige beelden wel de kleur er voor een deel heeft uit gehaald. “Aan noorderlicht moet je niet gaan rommelen vind ik, maar bij een aantal foto’s heb ik tot wel 50% kleur eruit gehaald. Ik vind het dan toch net iets mooier om niet de volledige harde kleuren van een blauwe lucht en een oranje zonnetje te hebben. Maar als je de kleur er helemaal uit zou halen, doe je het landschap echt tekort. IJsland is overweldigend. Het is echt Lord of the Rings in het kwadraat. Maar het zijn niet alleen de landschappen die bijna onwezenlijk zijn, het is de combinatie met de luchten die heel imponerend kunnen zijn. Bij het doorlopen van de beelden was ik verbaasd over de luchten en donkere contrasten. Ik heb ze echt zo gezien en de camera heeft dat ook perfect vastgelegd. Omdat de originelen al zo mooi waren heb ik er, behalve het omzetten van raw naar jpg, in de beeldbewerking niet heel veel aan hoeven doen. Ik roep altijd bij lezingen die ik geef: als je denkt: ik kan dat niet of ik heb de juiste spullen niet, stap daar overheen en ga het gewoon doen. Ga eens uit je comfortzone. Het brengt je soms op verrassende plekken en beelden. Deze reis heeft mij dat zeker gebracht.”
Maarten is voor fotoclubs, -groepen, en opleidingen te boeken via [email protected] of via zijn website.
Dit artikel komt uit Focus #2- 2025
