One Shower a Week | Mariet Dingemans

0
One Shower a Week
One Shower a Week ©Mariet Dingemans

Al vanaf haar eerste jaar aan de Fotoacademie fotografeert Mariet Dingemans bij een woongroep genaamd De Brouwketel. Deze woongroep bestaat uit verschillende mensen die duurzaam willen leven. Voor haar afstuderen aan de Fotoacademie in Amsterdam, bundelde Mariet de foto’s van De Brouwketelaars tot een dummy met als titel: One Shower a Week. In 2022 studeerde ze daarmee, met de bijbehorende film, cum laude af. Daarnaast won ze er verschillende prijzen mee: Onder andere de Photobook Award EI 2023 en de tweede plaats bij de Paul Peters Fotoprijs. We spreken met Mariet over de inhoud en het maakproces van One Shower a Week dat 25 april verschijnt bij Lecturis.

De Brouwketel
Sinds 1990 heeft Theo Huberts De Brouwketel bewoonbaar gemaakt. De Brouwketel is een grote woonboerderij die is uitgegroeid tot een woongroep van negen volwassenen, vijf kinderen, zes schapen, veel kippen en een hond. De Brouwketelaars leven zo duurzaam en zelfvoorzienend mogelijk. Ze verbouwen hun eigen groenten en fruit, bakken hun eigen brood, gebruiken zo min mogelijk water, elektriciteit en plastic en verwarmen hun huis met hout van het land.

Kun je mij vertellen wie De Brouwketelaars zijn?
“Het is een hele grappige, bijzondere groep mensen. Een relaxte groep die al langer met duurzaamheid bezig is. De woongroep werd opgericht door een broer en een zus die een plek zochten om duurzaam samen te leven met anderen uit de omgeving van Nijmegen. Mijn achternichtje woont daar. Ik kende haar niet zo heel goed, maar het was wel fijn om een ingang te hebben. Ze zijn zo gastvrij dat ik er nu al drieënhalf jaar mag fotograferen.”

One Shower a Week
One Shower a Week ©Mariet Dingemans

In het boek zien we ook terug dat je De Brouwketelaars soms op intieme wijze fotografeert. Heeft het veel tijd gekost om hun vertrouwen te winnen?
“Ik ben heel vaak bij De Brouwketel geweest, dus het vertrouwen is mettertijd gegroeid. Eén keer ben ik zelf ook uit de kleren gegaan, dat is wel een grappige anekdote: In de zomer zwemmen ze altijd in de Rijn. Deze keer gingen we met z’n allen daarheen. Aankomend bij de Rijn sprongen ze allemaal in hun blootje het water in. Ik stond aan de kant en ik dacht: ‘Ik kan hier nu niet in mijn kleren blijven staan, dat is gewoon raar.’ Dus het vertrouwen was er zeker. Wat ik altijd doe, is praten met mensen terwijl ik fotografeer. Ook omdat ik oprecht nieuwsgierig ben. Ik hoop dan dat mensen zich niet opgelaten voelen en denken: ‘Wat doet dat mens daar?’ Ik maak grapjes en kan mij ook kwetsbaar opstellen, waardoor mensen eerder denken: ‘Ach, dit is ook maar een mens.’”

In 2020 vertelde je aan de Volkskrant: ‘Elke keer als ik bij De Brouwketel kom voelt het of ik een totaal andere wereld binnenstap.’ Is dat een fijne wereld om in te zijn?
“Na het afstuderen heb ik negen maanden fulltime bij Het Parool gewerkt. Toen ik voor het eerst weer naar De Brouwketel ging, merkte ik meteen weer zo’n groot verschil tussen mijn wereld en de wereld van De Brouwketel. Als ik daar op een doordeweekse dag kom, zijn De Brouwketelaars bezig met fysieke activiteiten op de akker. Dan zit niet iedereen achter een beeldscherm, zoals in mijn omgeving normaal is. Dat gevoel van: ‘Het langzame leven’, het leven zoals het bedoeld is voordat we schermen hadden, begint dan altijd meer bij mij te dagen. Ik merk ook dat ik mijn zintuigen meer ga gebruiken en ervaar dat ik dan steeds dichter bij de elementen kom, ook al is dat een beetje een cliché.”

Met je tenen tussen het gras?
“Ja dat! Alles is zo digitaal en zo achter schermen de hele dag, dat je er uiteindelijk minder gelukkig van wordt.”

One Shower a Week
One Shower a Week ©Mariet Dingemans

Je hebt ook antropologie gestudeerd, is deze serie ook een soort onderzoek?
“Ja, want dat is toch hoe ik naar de wereld kijk.”

Kun je omschrijven hoe die blik op de wereld eruit ziet?
“Ik mocht voor een opdracht van Het Parool naar een tentoonstellingsopening van de Amsterdamse kunstenaar Koos Buster. Onderweg naar zijn atelier, zag ik een groepje mensen staan. ‘Wat fascinerend!’, dacht ik. Het waren allemaal soortgelijke types, heel erg duidelijk: alles van de kringloopwinkel. Het kon niet anders dat ze ook naar het atelier op weg waren. Ik vroeg of zij daar naartoe gingen en toen mocht ik achter op de fiets springen. Zo kijk ik dus, naar groepen. Hoe mensen bewust of onbewust laten zien dat ze bij elkaar horen door dezelfde kleding te dragen of de manier van praten en bewegen. Het hebben van dezelfde normen en waarden. Zo zit er aan het eind van het boek ook een lijst van de normen en waarden van De Brouwketelaars.”

One Shower a Week
One Shower a Week ©Mariet Dingemans

‘In One Shower a Week heb ik veel van mezelf gestopt, wat het ook goed maakt’, zei je in een eerder interview voor Focus. Wat heb je precies van jezelf in dit project gestopt?
“Ik ging erheen met nieuwsgierigheid. Vroeger riep ik altijd tegen vriendinnen: ‘Later gaan we in een woongroep wonen.’ Dat langzame, duurzame leven raakte me diep. Daarom werd het steeds meer een persoonlijk project. Ik ben altijd bezig met wat ik zie en in hoeverre dat met mij te maken heeft ‘Wat vind ik ervan? Waarom leef ik niet zo? Vind ik het mooi of juist niet?’ Ik denk dat het interessanter wordt voor de kijker om er ook iets van mij in terug te zien. Je laat ook beelden zien die je zelf goed vindt.”

Al jaren ben je met dit project bezig, hoeveel foto’s heb je ondertussen gemaakt?
“Ik denk dat ik iets van vijfentwintig keer geweest ben. Gemiddeld zes keer per jaar en dat ongeveer vier jaar lang. En dan tussen de 300 foto’s en 1000 foto’s. Dus…reken maar uit. Ik denk dat ik gedurende het project minder foto’s ben gaan maken, omdat ik steeds beter weet wat werkt en wat niet. Ik weet nog dat ik in het begin met een groothoeklens ging fotograferen. Op een gegeven moment dacht ik: nee, ik doe gewoon 50 millimeter. Toen heb ik al die groothoekfoto’s aan de kant geschoven. Ook heb ik bijvoorbeeld wel eens met flits gefotografeerd… dat werkt helemaal niet. Ik heb daar in het eerste jaar van mijn opleiding dus veel verschillende technieken uitgeprobeerd.”

One Shower a Week
One Shower a Week ©Mariet Dingemans

In datzelfde interview zeg je over je tijd bij de Academie: ‘Er wordt ook veel aandacht gegeven aan seriematig fotograferen en aan het editen van de beelden – wat ik nog steeds moeilijk vind. De juiste beelden selecteren en soms ook expres de hele goede beelden eruit laten, omdat ze niet in het verhaal passen.’ Vind je het nog steeds moeilijk om seriematig te fotograferen en een selectie te maken?
“Om een voorbeeld te schetsen: Het had hard geregend en De Brouwketel ligt in de uiterwaarden waardoor er veel water op de akkers lag, maar door de kou werd dat ijs. De Brouwketelaars gingen schaatsen, wat een heel bijzonder moment was. Maar als je van die situatie een foto maakt, wordt het algauw registratie. Ik heb van de Fotoacademie geleerd dat je geen registratiefoto’s moet maken. Nog een voorbeeld is de kano-foto, waar ze door de spruitjes varen. Een hele gekke situatie, want de akker was ondergelopen met regenwater. Ik dacht meteen: ‘Wow geweldige foto!’ Maar iemand op de Fotoacademie vond het meteen een registratie. ‘Je maakt een gewone foto van iets heel bijzonders’, werd er gezegd. Er zou dan meer detail in moeten of een grappig kader. Het is nu niet echt een foto waar mijn signatuur uit blijkt, hoewel de foto goed in het verhaal past. Ik word wel steeds beter in het selecteren van mijn foto’s. Zo had ik bijvoorbeeld een hele mooie foto gemaakt op het ijs van een van de bewoners met een kind. Met prachtig licht en hele mooie felle kleuren. Maar die was te feelgood. Ik wil niet feelgood laten zien, want ik wil iets meer dan dat. Het moet een combinatie zijn van een beetje humor, dat het schuurt of verwarrend is. Zelfs absurdisme zodat je soms denkt: ‘Wat is dit?’”

One Shower a Week
One Shower a Week ©Mariet Dingemans
One Shower a Week
One Shower a Week ©Mariet Dingemans

Wat is dan eigenlijk een echte Mariet-foto?
“Ik focus graag op details die iets zeggen over de gemeenschap of groep waar iemand bij hoort; kleding, schoenen, meubels, eten, houdingen, handelingen en rituelen. Eigenlijk foto’s waarbij je de kijker vertelt: ‘Wow, je moet dit zien!’ Het broodje kaas is daar een goed voorbeeld van. Misschien denk je dat het gewoon een simpel broodje kaas is, maar het vertelt zoveel over De Brouwketelaars. Biologische kaas, het gezonde zelfgebakken brood en het typische Brouwketelachtige dekentje waar de boterham op ligt. Op deze manier fotografeer ik ook bij mijn andere projecten, zoals bij de serie Parishioners. De vloerbedekking, het bubbeltjesplastic, de schoenen en de houding van de man zittend op zijn knieën naast een Jezus-beeldje. Het is een beetje de sfeer van oudere mensen in een leeglopende kerk die dat nog vast proberen te houden. Als ik dan een goede foto maak, dan weet ik dat meteen: ‘Yes!’”

Parochianen
Parochianen ©Mariet Dingemans

In het boek komen ook dagboekfragmenten voor van jouw tijd bij De Brouwketel
“Ja, klopt. Dat idee is eigenlijk ontstaan in de Corona-periode. Ik vond het echt een verschrikkelijke tijd, want ik kon niet meer naar De Brouwketel en ik hou van mensen ontmoeten. Ik ging ook bij vage kennissen in de buurt aanbellen. ‘Hoi, zijn jullie er nog?’ Ik ben namelijk een heel extravert iemand en omdat ik niet meer met vriendinnen op stap kon, moest ik wat verzinnen om bezig te blijven. Ik was veel met mijn gezin thuis en toen besloot ik om een serie te maken over hen. Daarnaast, om mijn verhaal toch kwijt te kunnen, ben ik het maar van mij af gaan schrijven: ik was zelf de laatste persoon waar ik mijn ei bij kwijt kon. Hieruit ontstond een boekje voor mijzelf, waarin ik een combinatie heb gemaakt van dagboekteksten en foto’s van mijn gezin. Toen merkte ik: ‘Hey, dit werkt heel goed voor mij.’”

One Shower a Week was begonnen als een afstudeerproject. Had je ooit durven dromen dat het daadwerkelijk uitgegeven werd?
“De directeur van Lecturis was mijn beoordelaar van mijn eindexamen aan de Fotoacademie. Daarbij zei hij al meteen: ‘Als je het boek wilt publiceren, staan wij daarvoor open.’ Sybren Kuiper, de vormgever van One Shower a Week, vertelde mij dat Lecturis een goede uitgeverij is. Mijn boek past ook goed bij hen. Het is eigenlijk wel grappig, want een docent zei in het eerste jaar dat alleen fotografen fotoboeken kopen. Dat vond ik wel treurig, dus toen heb ik meteen gezegd dat ik nooit een fotoboek zou maken. Ik ben van gedachten veranderd. Inmiddels vind ik het een eer als fotografen mijn boek kopen. Ik denk wel dat One shower a week een toegankelijk boek is, dus ik hoop dat het ook wordt gekocht door anderen mensen.”

One Shower a Week
One Shower a Week ©Mariet Dingemans

Hoe was de samenwerking met de grafisch vormgever Sybren Kuiper?
“Syb is een hele leuke, lieve man. Ik was blij dat hij er was, kon op een gegeven moment door de bomen het bos niet meer zien. Al die foto’s, ik wist niet meer wat goed en wat niet goed was. Syb kon daar voor mij naar kijken. De samenwerking was daardoor heel fijn. Ik had ongeveer driehonderd beelden naar hem doorgestuurd, een A-keuze en B-keuze. Hij heeft uit die beelden 101 foto’s geselecteerd. Samen vormen deze een verhaal en komt de emotie erin tot uiting. Hij wist heel goed dat gevoel te vangen: bijna filmisch, hij heeft ook een soort aftiteling bedacht, waar je de mensen uit de woongroep nog een keer goed in beeld ziet door middel van portretten met hun naam erbij.”

In je dankwoord schrijf je: ‘Ik ga proberen langs te blijven komen zo lang als ik leef.’
“Ja, zij zijn nu een soort vrienden geworden. Dat merkte ik eigenlijk pas toen ik er laatst weer na negen maanden bij Het Parool terugkwam.”

Gaat je werk veranderen nu je vrienden met ze bent?
“Misschien wordt het nog beter, blijft het hetzelfde of wordt het slechter. Ik heb geen idee. Het kan dat De Brouwketelaars zich nog relaxter voelen bij mij. Ik zal in ieder geval nog regelmatig teruggaan naar De Brouwketel en dan neem ik mijn camera gewoon mee.”

One Shower a Week
Mariet Dingemans
marietdingemans.com
mariet_dingemans
Lecturis, het boek is hier online te bestellen.
25 April 2024
€50,00

Wil jij bij de lancering zijn van One Shower a Week? Dat kan! Donderdag 25 april zal het boek gepresenteerd worden in boekenwinkel Athenaeum, in Haarlem. Wees welkom, Mariet nodigt je graag uit om 17:00 uur!


Heb je het vorige interview met Mariet Dingemans nog niet gelezen? Haal dan nu Focus 9 in huis!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Geef je reactie!
Schrijf hier je naam