Al vele jaren is kunstenares Tanja Engelberts op zoek naar olie in Europa. Waar werd deze gewonnen, wat is er met de eerste olievelden gebeurd en wordt er vandaag de dag nog steeds olie geproduceerd? Haar onderzoek bracht haar naar Merkwiller-Pechelbronn in het noordoosten van Frankrijk. Al in de 15e eeuw werd hier olie gewonnen uit bronnen aan de oppervlakte in het bos, maar pas in de 19e eeuw groeide dit uit tot een grootschalige industrie en een centrum van experimenten: hier verschenen de eerste pompinstallaties en hier werd ook het olievat als maatstaf ontwikkeld. Pechelbronn wordt beschouwd als de bakermat van de Europese olie-industrie. De productie bereikte zijn hoogtepunt in de jaren dertig van de vorige eeuw, maar tegen de jaren zestig waren de bronnen uitgeput en werden de raffinaderijen en spoorlijnen ontmanteld. Nu, meer dan zestig jaar later, welft de olie weer op in het bos. Donkere poelen, verborgen als een lokaal geheim, die herinneren aan de pioniers en het symbolische startpunt van dit project markeren.
Die verborgen bron vormde voor Engelberts de schakel met deze geschiedenis. Het grote panoramische landschap Black Well vormt het hart van de expositie, afgedrukt in Van Dyke-brown — een 19e-eeuws procédé dat de sfeer van het pionierstijdperk ademt — gecombineerd met hedendaagse mogelijkheden. In samenwerking met Kees Brandenburg, een specialist in historische druktechnieken, zocht Tanja Engelberts naar een techniek die de plek een spirituele lading zou geven: monumentaal van schaal, vrij van het traditionele glasnegatief en in staat om de toeschouwer te omarmen. In Black Well, White Gold ontmoeten deze panoramische landschappen gekleurde nachtopnames van een lithiummijn die vandaag de dag in hetzelfde gebied in bedrijf is. Wazig en onscherp dragen ze de belofte van een nieuwe toekomst in zich. Een toekomst waarin het landschap opnieuw zijn rijkdommen moet prijsgeven.
Tanja Engelberts – Black Well, White Gold
5 sep t/m 10 okt
Caroline O’Breen
Hazenstraat 54, Amsterdam
